Wat is een vereffenaar?

Een vereffenaar is een persoon die verantwoordelijk is voor de afwikkeling van een nalatenschap. Is er geen executeur benoemd in het testament en hebben één of meer erfgenamen de nalatenschap beneficiair aanvaard? Dan zijn alle erfgenamen gezamenlijk vereffenaars. Beneficiair aanvaarden betekent dat een erfgenaam de erfenis aanvaardt ‘onder voorrecht van boedelbeschrijving’. Hierdoor zijn de erfgenamen niet persoonlijk aansprakelijk voor eventuele schulden van de overledene.

In sommige gevallen kan de rechtbank een onafhankelijke (professionele) vereffenaar benoemen. Dit is handig of zelfs noodzakelijk als:

• de erfgenamen het niet eens worden; of
• er meer schulden dan bezittingen zijn; of
• de nalatenschap onbeheerd blijft; of
• de nalatenschap te complex is om zelf af te wikkelen.

Wat doet een vereffenaar?

De vereffenaar zorgt ervoor dat de afwikkeling van de nalatenschap goed verloopt. Het proces van vereffening moet volgens wettelijke regels verlopen. Als er meerdere vereffenaars zijn, kunnen taken onderling verdeeld worden. Grofweg bestaan de werkzaamheden uit:

• Beheer van de nalatenschap

De vereffenaar beheert en onderhoudt de bezittingen van de overledene. Als het nodig is om schulden af te betalen, mag de vereffenaar ook bezittingen van de overledene verkopen.

• Maken van een boedelbeschrijving

De vereffenaar maakt een lijst van alle bezittingen en schulden. De boedelbeschrijving wordt ter inzage gelegd bij de rechtbank of bij de boedelnotaris.

Zijn de schulden groter dan de baten? Dan moet de kantonrechter hier zo snel mogelijk van op de hoogte worden gebracht om aansprakelijkheid van erfgenamen te voorkomen.

• Oproepen schuldeisers

De vereffenaar zorgt ervoor dat de schuldeisers worden opgeroepen om een vordering in te dienen bij de boedelnotaris of de kantonrechter. Hij of zij informeert de kantonrechter over schuldeisers waar niet alle gegevens van bekend zijn.

• Uitkering en opheffing

Heeft de nalatenschap een positief saldo? Dan worden alle schuldeisers betaald en wordt het overschot uitgekeerd aan de erfgenamen. Bij een tekort worden de schuldeisers naar evenredigheid betaald zoals is beschreven op de zogenaamde uitdelingslijst. Als er helemaal geen bezittingen zijn om de schulden af te betalen, wordt bij de kantonrechter een verzoek tot opheffing van de vereffening ingediend en worden de schulden niet betaald.

Lichte en zware vereffening

Er wordt een onderscheid gemaakt tussen lichte en zware vereffeningsprocedures. Bij een lichte vereffening hebben de vereffenaars minder verplichtingen dan bij een zware vereffening. Er is sprake van een lichte vereffening als de erfgenamen samen vereffenaar zijn. De erfgenamen volgen dan de richtlijnen voor vereffening die in de wet staan. Als een vereffenaar door de rechtbank is benoemd, spreken we van een zware vereffening. Lees hier meer over de verschillen.

Vereffenaar van rechtswege

Als één of meer erfgenamen de erfenis beneficiair aanvaarden, treedt automatisch de wettelijke procedure voor vereffening in werking. Alle erfgenamen zijn dan van rechtswege (automatisch volgens de wet) als vereffenaar verantwoordelijk voor de afwikkeling. Ze moeten daarbij bepaalde procedurevoorschriften volgen. Samen kunnen de erfgenamen besluiten om één van de erfgenamen of iemand anders (een professional) een volmacht te verlenen om de wettelijke vereffening te regelen of een andere taakverdeling af te spreken. Komen ze er niet uit? Dan kan de rechter een onafhankelijke (professionele) vereffenaar benoemen. Volgens de wet kunnen erfgenamen, belanghebbenden, schuldeisers en het Openbaar Ministerie dit vragen. Als u dit aanvraagt, heeft u de mogelijkheid een persoon voor te dragen aan de rechter.

Uitzonderingen vereffening van rechtswege

Wettelijke vereffening (van rechtswege) is niet van toepassing als:

• er een executeur is die kan verklaren dat het saldo van de nalatenschap ruimschoots voldoende is om de schulden van de nalatenschap te voldoen; of
• de langstlevende partner de nalatenschap zuiver heeft aanvaard en de nalatenschap volgens de wettelijke verdeling zal worden verdeeld; of
• een erfgenaam verplicht is om beneficiair te aanvaarden (staat bijvoorbeeld onder curatele of is minderjarig), maar de wettelijke vertegenwoordiger van deze erfgenaam bij de kantonrechter een ontheffing van de wettelijke vereffening heeft aangevraagd.

Vind een professionele vereffenaar die bij u past

Kennis en ervaring zijn belangrijk om uw zaken goed te regelen. Bij NOVEX zijn professionele vereffenaars met ervaring met complexe nalatenschappen aangesloten. Een professional kent de procedure en weet hoe hij of zij uw belangen kan behartigen.