Niemand wil erover nadenken, maar het kan iedereen overkomen: een ongeluk, een ziekenhuisopname, een ziekte die uw grip op de dagelijkse zaken langzaam wegneemt. Wie regelt dan uw bankzaken, opent uw post en onderhoudt het contact met zorgverleners?

Voor zulke situaties kunt u in een levenstestament een levensexecuteur aanwijzen. Juridisch is dit een gevolmachtigde: iemand die namens u bepaalde financiële, persoonlijke of medische belangen mag behartigen. Welke bevoegdheden deze persoon precies heeft en wanneer de volmacht ingaat, legt u vooraf vast. In dit artikel leest u in welke situaties de levensexecuteur concreet uitkomst biedt.

Na een ongeval of ziekenhuisopname

Het gebeurt soms van het ene op het andere moment. Een val van de trap, een fietsongeluk, een medische noodsituatie of een zware operatie kan ervoor zorgen dat u tijdelijk niet in staat bent uw zaken zelf te regelen. Herstel kost weken, soms maanden. Terwijl u herstelt, lopen de dagelijkse verplichtingen door. De huur of hypotheek moet worden betaald, de post moet worden bijgehouden en misschien moeten er afspraken worden gemaakt met de bank, verzekeraar of zorgaanbieder.

In al deze gevallen speelt hetzelfde probleem. Wie mag namens u de bank bellen, de post openen, de vaste lasten betalen? Een partner of kind mag niet automatisch alle financiële handelingen namens u verrichten. Daarvoor is doorgaans een geldige volmacht nodig. Is er geen bruikbare volmacht en kunt u zelf niet meer beslissen, dan kan het noodzakelijk zijn om via de kantonrechter beschermingsbewind, mentorschap of curatele aan te vragen. En dat kost tijd en geld, precies op het moment dat daar geen ruimte voor is. Met een goed opgesteld levenstestament kan de aangewezen levensexecuteur binnen de vastgelegde bevoegdheden namens u optreden. U kunt daarbij zelf bepalen of de volmacht direct ingaat of pas onder bepaalde omstandigheden mag worden gebruikt.

Bij dementie of een progressieve ziekte

In Nederland leven naar schatting ongeveer 300.000 mensen met dementie. De verwachting is dat dit aantal de komende decennia sterk zal toenemen. Ook bij progressieve ziektes als Parkinson of MS neemt de zelfredzaamheid stap voor stap af, zonder een duidelijk startpunt.

Juist bij deze geleidelijke vormen van uitval is een levenstestament met een levensexecuteur waardevol. U hoeft niet te wachten tot er een acuut moment is. U kunt vooraf vastleggen welke taken de levensexecuteur mag overnemen, wanneer dat gebeurt en op welke manier daar toezicht op wordt gehouden. Zo kan de ondersteuning worden uitgebreid wanneer dat nodig is, zonder dat voor iedere afzonderlijke stap een nieuwe juridische procedure hoeft te worden gestart.

Als uw eerste gevolmachtigde wegvalt

Een levenstestament lost veel op, totdat de gevolmachtigde zelf uitvalt. Die persoon kan bijvoorbeeld ziek worden, overlijden, overbelast raken, naar het buitenland verhuizen of door een conflict niet langer in staat zijn de taak uit te voeren. Bent u zelf nog wilsbekwaam? Dan kunt u de aanwijzing van uw gevolmachtigde bij de notaris laten aanpassen. Bent u niet meer wilsbekwaam? Dan is wijzigen niet meer mogelijk. Met maar één aangewezen gevolmachtigde kan het levenstestament dan simpelweg ophouden te werken.

Het is daarom verstandig om niet alleen een eerste gevolmachtigde te benoemen, maar ook één of meer opvolgende gevolmachtigden. U kunt bovendien een toezichthouder aanwijzen die controleert of de afspraken uit het levenstestament zorgvuldig worden uitgevoerd. In ons blogartikel leest u meer over wat u in deze situatie kunt doen.

Als u geen geschikte naaste kunt aanwijzen

Steeds meer ouderen wonen alleen, zonder partner of kind dat vanzelfsprekend inspringt als het nodig is. Dat aantal groeit: door vergrijzing en veranderende leefvormen zullen er de komende decennia nog veel meer alleenstaande ouderen bijkomen. Voor hen is er geen automatische ‘eerste aanspreekpersoon’ of iemand die zij voldoende vertrouwen om alles aan over te laten.

Zonder die vanzelfsprekende achtervang is een levensexecuteur niet zomaar een aanvulling op wat er al geregeld is. Een professionele levensexecuteur kan dan de vertrouwenspersoon zijn die u zelf kiest. U bepaalt vooraf welke taken deze persoon krijgt, aan wie verantwoording moet worden afgelegd en voor welke beslissingen overleg of toestemming nodig is.

Bij een samengesteld gezin

In een samengesteld gezin ligt het zelden voor de hand wie namens wie mag handelen. Een stiefkind heeft geen automatisch recht om uw zaken te regelen, ook niet als u al jaren samenwoont en het als familie voelt. Tegelijkertijd kan een ex-partner nog betrokken zijn bij beslissingen over gezamenlijk eigendom, ook als dat niet meer de bedoeling is. En eigen kinderen uit een eerdere relatie kunnen het oneens zijn met een stiefouder over wat er moet gebeuren.

Met een levenstestament maakt u duidelijk wie namens u mag optreden. U kunt ook vastleggen hoe de levensexecuteur familieleden informeert, welke beslissingen gezamenlijk moeten worden besproken en of er een onafhankelijke toezichthouder wordt benoemd. U legt in het levenstestament vast wie u vertrouwt, daarmee verkleint u de kans op onduidelijkheid en conflicten.

Als u als ondernemer uitvalt

Valt u als ondernemer tijdelijk of langdurig uit, dan speelt er meer dan alleen inkomensverlies. Facturen moeten worden goedgekeurd, personeel en leveranciers moeten worden betaald en belangrijke klanten of financiers moeten worden geïnformeerd. Een levenstestament kan onderdeel zijn van de continuïteitsplanning van een onderneming, maar is niet in iedere situatie voldoende. Welke maatregelen nodig zijn, hangt onder meer af van de rechtsvorm van het bedrijf.

Bij een eenmanszaak kan een zakelijke volmacht bijvoorbeeld helpen om bepaalde werkzaamheden te laten voortzetten. Bij een besloten vennootschap (bv) moet daarnaast worden gekeken naar de statuten, de samenstelling van het bestuur, de aandeelhoudersafspraken en eventuele procuraties. Een persoonlijke gevolmachtigde wordt namelijk niet automatisch bestuurder van de bv. Zo blijft de zaak draaiende, ook als u dat zelf tijdelijk niet kunt.

Bij een verhuizing naar een verpleeg- of zorginstelling

Een verhuizing naar een verpleeg- of zorginstelling brengt veel praktische en financiële beslissingen met zich mee. Misschien moet de woning worden onderhouden, verhuurd, ontruimd of verkocht. Daar speelt een extra risico: wanneer u op dat moment niet meer wilsbekwaam bent, kan een kind of ander familielid de woning niet zonder geldige volmacht namens u verkopen. Is er geen volmacht, dan moet doorgaans eerst bewind worden aangevraagd bij de rechter. De financiële gevolgen van het aanhouden van de woning hangen af van uw persoonlijke situatie. Wanneer u geen fiscale partner heeft die in de woning blijft wonen, kan de eigenwoningregeling na opname nog maximaal twee jaar doorlopen. Daarna kan de woning in box 3 vallen en zo invloed hebben op de eigen bijdrage voor langdurige zorg.

Een levensexecuteur kan de woning namens u verkopen als die bevoegdheid duidelijk in het levenstestament is opgenomen en aan de gestelde voorwaarden is voldaan. Ook kunt u vastleggen wat er met de verkoopopbrengst moet gebeuren.

Waarom kiezen voor een NOVEX-levensexecuteur?

U kunt in beginsel iedere geschikte persoon die u vertrouwt als levensexecuteur aanwijzen, bijvoorbeeld een partner, kind, vriend of professionele dienstverlener. Maar bij een professionele NOVEX-levensexecuteur weet u waar u aan toe bent. NOVEX-leden zijn notarissen, advocaten, financieel planners, bewindvoerders of andere professionals met een eigen vakachtergrond. Ze hebben zich gespecialiseerd in het behartigen van iemands belangen tijdens het leven en houden zich aan de gedragscode van NOVEX.

Daar komt bij dat een NOVEX-executeur onafhankelijk is. Een professionele levensexecuteur kan vooral van waarde zijn wanneer de situatie complex is, wanneer onafhankelijkheid belangrijk is of wanneer u uw naasten niet met de uitvoering wilt belasten. Zo houdt u niet alleen de regie in eigen hand, maar ook de zekerheid dat die regie in goede handen is.

Wilt u weten of dat in uw situatie een passende keuze is? Neem dan contact op met een NOVEX-levensexecuteur bij u in de buurt.