Een erfenis ontvangen klinkt vaak als iets moois. Maar wat als de nalatenschap vooral uit schulden bestaat en uw minderjarige kind erfgenaam is of wordt? Dan is snel handelen belangrijk. Mag u als ouder zomaar weigeren? En wat gebeurt er als u niets doet? In dit artikel leest u precies hoe het zit én welke stappen u moet nemen.

Wat is een erfenis verwerpen?

Een erfgenaam kan een erfenis aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Kiest u voor het verwerpen van een erfenis? Dan weigert u de erfenis aan te nemen, ongeacht wat de erfenis is. Dit betekent dat u helemaal niets ontvangt uit de erfenis.

Besluit u om afstand te doen van de nalatenschap? Dan kan het zijn dat uw kinderen automatisch erfgenaam worden. Als het gaat om meerderjarige kinderen, dan hebben zij dezelfde rechten als u. Voor minderjarige kinderen (onder de 18 jaar) gelden andere regels. Daarover leest u hieronder meer.

Wanneer is een minderjarig kind erfgenaam?

Een minderjarig kind wordt erfgenaam op dezelfde momenten als een volwassene: zodra iemand overlijdt en het kind volgens de wet of via een testament tot erfgenaam is benoemd. Grofweg kan dat op drie manieren:

  1. Volgens de wet via de wettelijke erfopvolging. Overlijdt een ouder zonder testament? Dan zijn de kinderen automatisch erfgenamen.
  2. Volgens een testament. De erflater kan in een testament een kind als erfgenaam aanwijzen.
  3. Bij plaatsvervulling. Als de ouder van het kind bijvoorbeeld al is overleden vóór de erflater, erft het kind soms in zijn of haar plaats. Dat geldt dus ook als de ouder de erfenis verwerpt.

De situatie met minderjarige kinderen

Minderjarige kinderen kunnen niet zelf een erfenis verwerpen. Dat moet iemand met ouderlijk gezag voor hen doen en hiervoor is toestemming van de kantonrechter nodig. Er kunnen verschillende redenen zijn om een erfenis te verwerpen namens minderjarige kinderen. Bijvoorbeeld omdat:

  • De nalatenschap meer schulden dan bezittingen heeft.
  • Het kind geen band heeft met de overledene.
  • Er ongewenste verplichtingen vastzitten aan de erfenis, zoals mede-eigendom van een woning, onderhoudskosten of lopende juridische kwesties.

Een ouder of voogd handelt namens het kind

Zoals genoemd mag een minderjarig kind niet zelf een erfenis aanvaarden of verwerpen. Dat wordt gedaan door de wettelijke vertegenwoordiger. Dit is een ouder met gezag of een voogd. Op de website van Rechtspraak vindt u een duidelijk stappenplan.

Toestemming nodig van de kantonrechter

Wilt u als ouder met gezag namens uw minderjarige kind een nalatenschap verwerpen? Dan heeft u toestemming nodig van de kantonrechter. Dit noemen we een rechterlijke machtiging. De kantonrechter beoordeelt of de verwerping in het belang is van de minderjarige. Dit is een beschermingsmaatregel. Die maatregel is ingesteld om te voorkomen dat een minderjarige wordt benadeeld door een keuze van de wettelijk vertegenwoordiger. Een kantonrechter zal de verwerping altijd toestaan wanneer de nalatenschap negatief is.

Een voorbeeld: opa Piet overlijdt en laat een erfenis na aan zijn enige dochter Hanna. Hanna en Piet hebben echter al jarenlang ruzie en spreken elkaar niet. Hanna besluit daarom uit principiële redenen om de erfenis te weigeren. Haar minderjarige dochter Eva wordt vervolgens erfgenaam. Hanna dient een verzoek in bij de rechtbank om voor Eva de erfenis ook te verwerpen. Maar het kan natuurlijk zijn dat de erfenis positief is. Eva kan dan door de keuze van haar moeder Hanna een geldbedrag mislopen. De rechter kan dan besluiten om hier niet in mee te gaan, omdat de verwerping in principe niet in het belang is van Eva.

Let op de termijn van 3 maanden!

Voor het verwerpen van een nalatenschap is een termijn van 3 maanden belangrijk. Wordt er namelijk binnen 3 maanden géén keuze gemaakt? Dan heeft de minderjarige de nalatenschap automatisch beneficiair aanvaard. Dat betekent ook dat de minderjarige en diens vertegenwoordiger de nalatenschap moeten vereffenen, al dan niet samen met andere erfgenamen. U kunt de rechter ook om meer tijd vragen. Dat verzoek moet ingediend zijn vóórdat de drie maanden voorbij zijn.

NOVEX leden helpen u graag

Heeft u te maken met een erfenis waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn en weet u niet zeker welke stappen u moet zetten? Neem dan contact op met een gecertificeerde executeur via NOVEX. NOVEX-leden zijn professionals die u deskundig en onafhankelijk kunnen begeleiden bij het verwerpen, aanvaarden of beneficiair aanvaarden van een nalatenschap, ook in complexe situaties met minderjarigen.